“Haraka haraka haina baraka.” Methali hii siku zote nilikuwa nikiisikia kutoka kwa wazazi wangu, lakini sikuwa nimewahi kuelewa uzito wake hadi siku moja niliposhuhudia ajali ya kutisha iliyobadili mtazamo wangu kuhusu matumizi ya barabara.
Ilikuwa siku ya Jumamosi, alfajiri ikiwa bado inajikokota taratibu kama mtoto anayejifunza kutembea. Jogoo alikuwa amewika mara ya pili, ndege wakaanza kuimba kwa sauti tamu mithili ya wanakwaya waliopangiliwa kwa ustadi, huku upepo mwanana ukipuliza kwa upole kama mama anayembembeleza mwanawe. Niliamka mapema sana, nikanyoosha viungo vyangu vilivyokuwa vizito kama mzigo wa kuni. Nilisali, nikajipiga mswaki hadi meno yakang’aa kama lulu, kisha nikaoga maji yaliyokuwa baridi kama umande wa asubuhi. Baada ya kuvaa nguo zangu safi na kunywa kikombe cha chai kilichonipa nguvu, nilimuaga mama na kuanza safari kuelekea sokoni kununua mahitaji ya nyumbani.
Nilipokaribia barabara kuu, nilisimama kwanza kandokando yake kama nilivyofundishwa tangu utotoni. Nilitazama upande wa kulia, kisha kushoto, na tena kulia ili kuhakikisha usalama wangu. Magari yalikuwa yakipita kwa kasi tofauti; mengine kwa utulivu, mengine yakikimbia kama upepo wa kisulisuli. Nilisubiri kwa subira nikingoja nafasi salama ya kuvuka.
Mara ghafla macho yangu yalinaswa na basi kubwa la abiria lililokuwa likisonga mbele kwa mwendo wa kawaida likitokea mjini kuelekea vijijini. Wakati huohuo, gari dogo la kubebea mizigo lilijitokeza kutoka barabara ya pembeni. Dereva wake alionekana mwenye pupa kana kwamba alikuwa akifukuzwa na kivuli chake. Badala ya kusimama na kuhakikisha njia ilikuwa wazi, alijaribu kuvuka kwa haraka.
Sekunde chache baadaye, ukimya wa asubuhi ulipasuliwa na mlio mkali wa breki zilizokwaruza lami kwa sauti iliyofanana na radi inayopiga katikati ya kiangazi. Kabla sijapata fahamu kilichokuwa kinaendelea, nilisikia kishindo kikubwa kilichotikisa eneo lote. Basi na gari dogo viligongana kwa nguvu kiasi kwamba vioo viliruka angani vikimeta kama vipande vya almasi vinavyoakisi mwanga wa jua. Sehemu za mbele za magari zilipondeka kama bati lililokanyagwa na tembo, huku moshi mweusi ukianza kufuka taratibu kutoka kwenye injini ya gari dogo.
Watu walioshuhudia tukio hilo walikimbia kuelekea eneo la ajali kama nyuki wanaovamia sega la asali. Wengine walipiga mayowe ya hofu, wengine walibaki wamesimama kama sanamu wakishindwa kuamini walichokuwa wamekiona. Mioyo yetu ilidunda kwa kasi kama ngoma za sherehe, huku uso wa kila mmoja ukionyesha simanzi na mshangao.
Nilisogea kwa tahadhari. Dereva wa gari dogo alikuwa amejeruhiwa vibaya; damu ilikuwa ikimtoka kichwani na mkononi. Alionekana dhaifu kama mshumaa unaokaribia kuzimika. Ndani ya basi, baadhi ya abiria walikuwa wakilia kwa maumivu, wengine wakijaribu kuwafariji wenzao. Mtoto mdogo aliyekuwa amebebwa na mama yake alilia kwa sauti iliyochoma mioyo ya waliokuwapo.
Bila kusita, wananchi walionesha moyo wa huruma. Baadhi yao waliwatoa majeruhi ndani ya magari kwa uangalifu mkubwa, huku wengine wakiwapa maji na maneno ya kuwafariji. Wengine walipiga simu kuomba gari la wagonjwa na kuwataarifu polisi wa trafiki. Wapo waliodhibiti umati wa watu ili kutoa nafasi kwa waokoaji kufanya kazi yao kwa ufanisi.
Dakika chache baadaye, king’ora cha gari la wagonjwa kilisikika kwa mbali kikizidi kusogea. Wahudumu wa afya walifika kwa haraka, wakawapa majeruhi huduma ya kwanza na kuwapeleka hospitalini. Polisi wa trafiki nao waliwasili, wakaanza kuelekeza magari mengine na kuondoa msongamano uliokuwa umeanza kujitokeza. Walikusanya ushahidi na kuhoji mashahidi ili kubaini chanzo cha ajali hiyo.
Baada ya uchunguzi wa awali, ilibainika kuwa dereva wa gari dogo alikuwa akitumia simu yake ya mkononi alipokuwa akiendesha. Kwa sababu hiyo, hakuliona basi lililokuwa likikaribia. Ni kweli methali isemayo, “Haraka haraka haina baraka.” Pupa yake ilimletea maafa yeye mwenyewe pamoja na watu wengine wasio na hatia.
Nilirejea nyumbani nikiwa mwenye mawazo mengi. Picha za ajali hiyo zilinijia akilini mara kwa mara kama filamu isiyokoma. Sikuweza kusahau vilio vya majeruhi, kishindo cha magari, wala juhudi za wananchi waliojitolea kuokoa maisha ya wenzao.
Tukio hilo lilinifundisha kuwa maisha ya binadamu ni ya thamani kuliko kitu chochote. Dereva anapaswa kuwa makini kila wakati, mtembea kwa miguu avuke sehemu salama, na kila mtumiaji wa barabara azingatie sheria za trafiki. Simu ya mkononi isitumike wakati wa kuendesha gari au kuvuka barabara. Kama wahenga walivyosema, “Tahadhari kabla ya hatari.” Ni bora kuchukua sekunde chache za kuwa makini kuliko kujutia kosa kwa maisha yote.
Kwa hakika, ajali niliyoshuhudia ilinifungua macho na kunifanya nitambue kuwa usalama barabarani ni jukumu la kila mmoja wetu. Tukizingatia sheria na kuwa wavumilivu, tutapunguza ajali na kuokoa maisha mengi. Hakika, kinga ni bora kuliko tiba.